دانشگاه آزاد اسلامی واحد ملایر
گروه حسابداری
عنوان
بررسی ضرورت آسیب شناسی نظام مالیاتی و روش خود اظهاری با تاکید بر عدم شفافیت درآمدها از دیدگاه کارشناسان اداره امور مالیاتی شهرستان ملایر

پايان نامه ارائه شده به مديريت تحصيلات تکميلی به عنوان بخشي از فعاليت هاي تحصيلي لازم براي اخذ درجه كارشناسي ارشد
در رشته حسابداری
استاد راهنما
حسین افشاری
نگارش
عیسی ترکمن
سال 1393

تعهد نامه اصالت رساله یا پایان نامه
اینجانب عیسی ترکمن دانش آموخته مقطع کارشناسی ارشد ناپیوسته / دکترای حرفه ای / دکترای تخصصی در رشته حسابداری که در سال 1393 از پایان نامه/رساله خود تحت عنوان ” بررسی ضرورت آسیب شناسی نظام مالیاتی و روش خود اظهاری با تاکید بر عدم شفافیت درآمدها از دیدگاه کارشناسان اداره امور مالیاتی شهرستان ملایر “با کسب نمره 25/17و درجه بسیار خوب دفاع نموده ام بدینوسیله متعهد می شوم :
1 ) این پایان نامه / رساله حاصل تحقیق و پژوهش انجام شده توسط اینجانب بوده و در مواردی که ازدستاوردهای علمی و پژوهشی دیگران ( اعم از پایان نامه ، کتاب ، مقاله و ….) استفاده نموده ام، مطابق ضوابط و رویه موجود ،نام منبع مورد استفاده و سایرمشخصات آن را در فهرست مربوطه ذکر و درج کرده ام.
2 )این پایان نامه / رساله قبلاَ برای دریافت هیچ مدرک تحصیلی (هم سطح ،پایین تر یا بالا تر ) در سایر دانشگاه ها و موسسات آموزش عالی ارائه نشده است.
3 ) چنانچه بعد از فراغت از تحصیل ،قصد استفاده و هرگونه بهره برداری اعم از چاپ کتاب ،ثبت اختراع و…….از این پایان نامه داشته باشم ، از حوزه معاونت پژوهشی واحد مجوزهای مربوطه را اخذ نمایم.
4 ) چنانچه در هر مقطع زمانی خلاف موارد فوق ثابت شود ، عواقب ناشی از آن را می پذیرم و واحد دانشگاهی مجاز است با اینجانب مطابق ضوابط و مقررات رفتار نموده و در صورت ابطال مدرک تحصیلی ام هیچگونه ادعایی نخواهم داشت.
نام و نام خانوادگی:عیسی ترکمن
تاریخ و امضا:
اهدا:
سپاس خدای را که هر چه دارم از اوست
به امید آنکه توفیق یابم جز خدمت به خلق او نکوشم.
تقدیم به پدرم
کوهی استوار و حامی من در طول تمام زندگی .
تقدیم به مادرم
سنگ صبوری که الفبای زندگی به من آموخت .
تقدیم به همسرم
که در سایه همیاری و همدلی او به این منظور نائل شدم.
تقدیم به دلبندم
امید بخش جانم که آسایش او آرامش من است.
تقدیم به جویندگان علم و دانش
دانش آموزان امروز و دانش آموزندگان فردا
تقدیر و تشکر
از کلیه اشخاصی که در جهت تهیه و تدوین این پایان نامه حقیر را یاری نموده اند کمال قدردانی و تشکر را دارم و امیدوارم در آینده ای نزدیک قادر به جبران زحمات این عزیزان باشم که اسامی آنان به شرح ذیل می باشد.
1- جناب آقای دکتر داریوش جاوید
2- جناب آقای دکتر حسین سلیمانی
3- جناب آقای حسین افشاری
4- جناب آقای دکتر ستار ابراهیمی
5- جناب آقای دکتر محمد عظیم خدایاری
6- سرکار خانم بیات
7- کارکنان محترم کتابخانه دانشگاه آزاد واحد ملایر
8- جناب آقای حبیب اله جعفری کارشناس ارشد مدیریت
9- ریاست محترم اداره امور مالیاتی شهرستان ملایر جناب آقای مطلب احمدی
10-کارشناسان اداره امور مالیاتی شهرستان ملایر که عبارتند از آقایان : مسعود کاظمی ، رضا قیاسوند ، ولی اله آقابیگی ، محمد علی مرادی ، غلامحسین نصیری ، حسین صفایی ، محمد صادق حمزه گنبد ، محمدرضا قیاسوند ، احسان بسطامی ، خسرو مرادی و … و خانم ها : مریم مرادی ، مهتاب رجبی ، معصومه افصحی ، میترا نادعلی ، میترا حسین آبادی ، زهرا خاکی ، لیلا آقایی و … .

فهرست مطالب
عنوان صفحه فصل اول : کلیات تحقیق 1-1 مقدمه 31-2 بیان مسئله تحقیق 41-3 پیشینه نظری و عملی مساله تحقیق 51-4 اهمیت و ضرورت تحقیق 51-5 اهداف تحقیق 91-6 سوالات تحقیق 101-7 فرضیه های تحقیق 101-8 شرح واژه ها و اصطلاحهای به کار رفته در تحقیق 111-8-1 تعریف آسیب شناسی 111-8-2 تعریف خود اظهاری مالیاتی 111-8-3 تعریف ( فرم ) اظهارنامه مالیاتی 111-8-4 تعریف مالیات 111-8-5 تعریف فرار مالیاتی 121-8-6 تعریف درآمد مشمول مالیات 121-8-7 تعریف اشخاص مشمول مالیات 13فصل دوم : مروری بر ادبیات و پیشینه تحقیق 2-1 بررسی ادبیات موضوع تحقیق 162-1-1 مالیات در قانون اساسی 162-1-2 تعریف مالیات 162-1-3 انواع مالیات 162-1-4 کارکردهای مالیات در نظام اقتصادی کشور 182-1-5 روشهای دریافت مالیات 202-1-6 تعریف اظهارنامه مالیاتی 212-1-7 وظایف مودیان 222-1-8 سازمان وصول مالیات در ایران 232-1-9 آسیب شناسی نظام مالیاتی 242-1-10 آسیب شناسی خود اظهاری مالیاتی 342-2 تاریخچه مالیات 392-2-1 مالیات در ایران باستان تا ایران کنونی 392-2-2 مالیات در صدر اسلام 502-3 بررسی پیشینه تحقیق 54فصل سوم : روش اجرای تحقیق 3-1 کلیات روش تحقیق 583-2 قلمرو تحقیق 593-2-1 قلمرو موضوعی 593-2-2 قلمرو مکانی 593-2-3 قلمرو زمانی 593-3 روشهای گردآوری اطلاعات 593-4 ابزار گردآوری اطلاعات 603-5 جامعه آماری پژوهش 603-6 حجم نمونه و روش نمونه گیری
3-7 روایی 60
613-8 پایایی613-9 روش تجزیه و تحلیل داده ها 623-9-1 انواع تحلیل های آماری 62فصل چهارم: تجزیه و تحلیل اطلاعات4-1 مقدمه 654-2 جدول پاسخهای کارشناسان 654-3 تجزیه و تحلیل مطالب عنوان شده و پاسخهای کارشناسان 68فصل پنجم : نتیجه گیری و پیشنهادات 5-1 مقدمه 785-2 نتایج و یافته های حاصل از تحقیق 795-2-1 نتیجه فرض فرعی اول 795-2-2 نتیجه فرض فرعی دوم 795-2-3 نتیجه فرض فرعی سوم 805-2-4 نتیجه فرض فرعی چهارم 805-2-5 نتیجه فرض فرعی پنجم 815-2-6 نتیجه گیری کلی 825-3 پیشنهادها 825-3-1 پیشنهادهایی در خصوص اصلاح و بهبود در نظام مالیاتی کشور 825-3-2 پیشنهادهایی در خصوص اصلاح و بهبود در روش خود اظهاری 865-3-3 پیشنهادات برای پژوهشگران آتی 885-3-4 پیشنهادهایی برای سازمان امور مالیاتی کشور 885-4 محدودیتهای نتایج حاصل از پژوهش 89منابع و ماخذ 90
فهرست نمودارها
عنوان نمودار صفحه نمودار 4-1 ضرورت آسیب شناسی نظام مالیاتی و روش خوداظهاری68نمودار 4-2 عدم اتکا درآمدهای اظهاری از سوی مودیان69نمودار 4-3 عدم شفافیت لازم در درآمدهای مشمول مالیات به عنوان یکی از معضلات نظام مالیاتی70نمودار 4-4 عدم اظهار واقعی درآمدها از سوی مدیران71نمودار 4-5 عدم اظهار واقعی درآمدها به عنوان یکی از مصادیق فرار مالیاتی72نمودار 4-6 عدم توانایی و تخصص مودیان در محاسبه درآمدهای مشمول مالیات73نمودار 4-7 ایجاد شفافیت در درآمدهای اظهاری به کمک حسابداری و حسابداران74نمودار 4-8 عدم تصور آینده روشن برای نظام مالیاتی بدون حضور حسابداران و خدمات حرفه ای74نمودار 4-9 پرداخت مالیات به عنوان نوعی رفع تکلیف و نه یک تکلیف75نمودار 4-10 کارایی ناقص نظام مالیاتی76
چکیده
اهمیت مالیات و درآمدهای مالیاتی خود گویای اهمیت تحقیقات و پژوهشهای مالیاتی می باشد . آسیب شناسی و ارائه راهکارهای اصلاحی در خصوص نظام مالیاتی و خود اظهاری درآمدهای مشمول مالیات با توجه به اهمیت مالیات و کارکردهای آن در اقتصاد کشور امری ضروریست لذا موضوع این تحقیق ” بررسی ضرورت آسیب شناسی نظام مالیاتی و روش خود اظهاری با تاکید بر عدم شفافیت درآمدها از دیدگاه کارشناسان اداره امور مالیاتی شهرستان ملایر ” می باشد . در این تحقیق سعی بر این است که با استفاده از مطالعات گوناگون و فیش برداری از منابع مختلف و ارائه نظرات محقق در چارچوبهای موجود و با تایید اساتید محترم و همچنین استفاده از نظرات کارشناسان محترم اداره امور مالیاتی شهرستان ملایر ، آسیب های موجود در نظام مالیاتی و روش خود اظهاری درآمدهای مشمول مالیات مودیان ( با توجه به مبلغ مالیات پرداختی مشاغل که در مقایسه با مالیات حقوق بگیران چندان قابل توجه نیست ) مطرح و راهکارها و روشهای اصلاحی مورد نیاز نیز ارائه گردد . همچنین هدف اولیه این تحقیق بررسی این موضوع است که آیا متولیان امر مالیات و کارشناسان اداره امور مالیاتی شهرستان ملایر خود به این باور رسیده اند که نظام مالیاتی فاقد کارایی لازم است و آسیب شناسی آن ضرورت دارد یا نه ؟ امید است که تحقیق حاضر زمینه ساز انجام تحقیقات جامع تر جهت اصلاح نظام مالیاتی کشور و حرکت به سمت اقتصادی با وابستگی کمتر به منابع طبیعی و درآمدهای نفتی گردد.
کلید واژه ها : مالیات ، خود اظهاری ، آسیب شناسی ، عدم شفافیت
فصل اول :
كليـــات تحقیق
1-1 مقدمه
مالیات به عنوان یک نوع هزینه اجتماعی است که شهروندان یک جامعه در قبال استفاده از امکانات و خدمات عمومی باید پرداخت نمایند. گسترش تعهدات دولت در عرصه اقتصادي و اجتماعي و تلاش در جهت تحقق اهداف مهمي چون رشد اقتصادي، ثبات قيمت ها، افزايش اشتغال، توزيع عادلانه درآمد و تخصيص منابع توليد ، هزينه هاي دولت را با روند افزايشي روبرو ساخته است. درآمدهاي مالياتي نقش مهمي در منابع درآمدي كشور ايفا مي كنند و اتكاي دولت به اين گونه از درآمدها حكايت از سلامت اقتصادي دارد. دولتها در اجرای عدالت اجتماعی و استقرار نظام مناسب توزیع ثروت به مثابه شمشیر عدالت اقتصادی از مالیات استفاده می نمایند. گرچه درآمدهاي مالياتي در اغلب كشورهاي توسعه يافته جنبه علمي به خود گرفته ولي در اغلب كشورهاي در حال توسعه به علل مختلف اقتصادي، اجتماعي و سياسي سهم درآمدهاي مالياتي کم بوده و در مقابل درآمد حاصل از فروش منابع طبيعي بيشترين سهم را در تامين مخارج دولت داشته است. در ايران نيز نقش اصلي درآمدهاي دولت را حداقل در دهه هاي اخير درآمدهاي ناشي از فروش نفت ايفا مي كند. در بينش اقتصادي اسلام، مال و ثروت، وديعه اي است الهي كه خداوند حكيم آن را در اختيار خليفه خود، انسان قرار داده است. با چنين رويكردي، انسان بايد از مواهب طبيعي براي كمال و سعادت خود و جامعه بهره گيرد. اين نظام كه از وحي الهي سرچشمه گرفته است، بر اساس قوانين الزامي و ملاك هاي اخلاقي و با ايجاد زمينه هاي توليد فراوان، توزيع عادلانه و حفظ كرامت آدمي، آسايش و سعادت زندگي او را فراهم مي آورد. در حقيقت، قوانين ماليات بر اموال و نيز ديگر انفاق ها در قالب خمس، زكات و ماليات هاي گوناگون حكومتي، به منظور رفع نيازهاي اقتصادي فردي و برقراري عدالت اجتماعي در جامعه، وضع شده است. ماليات ها از جمله ابزارهايي هستند كه در دهه هاي اخير، نقش مؤثري در چگونگي اقتصاد كشورها دارند و به منظور درآمدزايي، تخصيص منابع و توزيع مجدد، بارها بررسي شده اند. مبحث ماليات و آثار اقتصادي آن، از مباحث دامنه دار و مهم درآمد عمومي است كه جايگاه ويژه اي در نقش آفريني اقتصادي دولت به دست آورده است. در اقتصاد اسلامي ماليات به وسيله دولت ها تبيين و به مرحله اجرا گذاشت شده است كه امتياز اين مالياتها به صورت كلي در يك نظام مبتني بر ايدئولوژي اسلامي، پايين بودن هزينه وصول و پرداخت داوطلبانه آن مي باشد كه بنابه اعتقادات شهروندان كه پرداخت ماليات را به صورت كلي وظيفه شرعي و اعتقادي خود تلقي مي كنند فرار و انتقال مالياتي در اين سيستم به حداقل مي رسد. همچنين شفافيت و صداقت در رفتارهاي اقتصادي و عملكرد مالي فعالان اقتصادي نيزعامل مهم ديگري مي باشد كه نظام اقتصادي اسلامي را از ساير نظام ها ي اقتصادي متمايز مي كند.سادگي و عدم پيچيدگي اين نوع ماليات سبب مي شود همه مردم از درك مفاهيم و مقررات و قوانين مربوط به شكلي مناسب برخوردار باشند و نهايتا در يك نظام مالياتي برپايه فقه و اصول و شريعت مترقي همه مردم برابر و از تبعيض و نارضايتي اثري ديده نمي شود. بنابراین با توجه به موارد مطرح شده و نظر به اهمیت مالیات در ساختار اقتصادی کشورهای مختلف از جمله ایران ، آسیب شناسی وضع موجود و انجام تحقیق درباره آن و ارایه راهکارهای اصلاحی ضروری به نظر می رسد.

1-2 بیان مسئله تحقيق
مالیات نوعی هزینه اجتماعی است كه شهروندان به عنوان بهای خدمات دولت از جمله ایجادرفاه و آسایش و امنیت پایدار، آموزش وپرورش، آموزش عالی و بهداشت و درمان می پردازند. مالیات ابزاری است برای توزیع عادلانه درآمد و ثروت كشور، كه نقش تعدیل كننده ثروت در جامعه را دارد بطوری كه هركس درآمد بیشتر و ثروت بیشتری دارد باید مالیات بیشتری پرداخت كند. به عبارت دیگر، پرداخت مالیات، مشاركت مردم در تأمین بخشی از هزینه های عمومی و مهم ترین ابزار سازماندهی اقتصاد هر كشور است. مهم ترین عاملی كه می تواند عدالت اجتماعی را محقق كند، مالیات است و تا زمانی كه بخش مالیات سازماندهی نشود، نمی توان چندان امیدی به اقتصاد یك كشور داشت. اما لازمه تشخیص صحیح مالیات و وصول آن وجود اطلاعات صحیح و مربوط در خصوص درآمدهای مشمول مالیات می باشد . با توجه به شواهد موجود و نارساییهای سیستم اخذ مالیات ، به نظر می رسد که روش خوداظهاری درآمدها که مبنای تشخیص و وصول مالیات قرار می گیرد روش چندان کارآمدی در راستای دستیابی به یک نظام اقتصادی کارآمد و قوی و با وابستگی کمتر به درآمدهای نفتی و منابع زیرزمینی در کشور ما نمی باشد و دارای نقایصی می باشد که باید آسیب شناسی گردد و تلاشهای گسترده و منظمی در راستای برطرف نمودن نقایص موجود صورت پذیرد ، بنابراین با کمک حسابداران و حسابداری باید شفافیت بیشتری در خصوص درآمدهای مشمول مالیات ایجاد شود. با توجه به اهمیت درآمدهای مالیاتی در ساختار اقتصادی کشورها و ناکارآمدی روشهای وصول مالیات در برخی کشورها از جمله ایران ، موضوع این تحقیق بررسی ضرورت آسیب شناسی نظام مالیاتی و روش خود اظهاری با تاکید بر عدم شفافیت درآمدها از دیدگاه کارشناسان اداره امور مالیاتی شهرستان ملایر می باشد.
1-3 پیشینه نظری و عملی مساله تحقیق
با جستجو در منابع گوناگون و پایگاههای علمی مختلف مشخص گردید که علی رغم بیان مطالبی پراکنده در خصوص نارساییهای نظام مالیاتی و موضوعات پیرامون آن ، تاکنون تحقیق مستقیمی در خصوص موضوع مطرح شده صورت نپذیرفته است و در خصوص تحقیقات انجام شده و مقالات ارائه شده مرتبط با موضوع نیز به اختصار در فصل دوم توضیحاتی ارائه خواهد شد.
1-4 اهمیت و ضرورت تحقیق
اصولاً دولتها براي اداره امور کشورها نيازمند منابع مالي متعددي هستند تا بدان وسيله بتوانند به مردم خدمت کرده و مشکلات مختلف جامعه را حل، و در حفظ و حراست از شئون مردم، تربيت و رشد استعدادها، سلامتي جسم انسانها و غيره اقدام نمايند. طبعاً دولتها براي ارائه همه اين وظايف و مسئوليتها نيازمند منابع درآمدي مي باشند. از آنجائيکه ماليات يکي از مهمترين منابع تامين کننده درآمد دولتها محسوب مي گردد مي تواند تکيه گاه مطمئني نيز براي دستيابي به اهداف اقتصادي، اجتماعي، فرهنگي و بعضاً سياسي واقع گردد. از اينرو در سالهاي اخير کليه کشورها تلاش مي کنند که براي تامين هزينه هاي جاري خود سهم بيشتري را به ماليات اختصاص دهند. لذا در ادامه قبل از هرچيز به منابع مختلف درآمدي دولتها اشاره مي شود. منابع درآمدي دولت با توسعه و پيشرفت جوامع بشري، نقش دولتها و وظايف آنها نيز افزايش يافت به نحوي که براي انجام اين وظايف بايد هزينه هاي گزافي را متحمل مي شدند. تامين اين هزينه ها يا از طريق منابع تحصيل درآمد (منابعي که بهره برداري از آنها تاثيري در ازدياد بدهي دولت نداشته و وجوه حاصله از اين منابع قدرت مالي دولت را جهت انجام وظايف و مسئوليتهاي مختلف افزايش مي دهد.) و يا از طريق قرض ممکن مي گردد. اما از آنجائيکه قرض ميزان تعهدات دولت را افزايش مي دهد نمي توان آنرا بعنوان درآمد تلقي نموده و مورد استفاده قرار داد از طرف ديگر منابع تحصيل درآمد به دو دسته قابل تقسيم است. 1) درآمدهاي مالياتي که شامل کليه درآمدهايي که از طريق انواع مالياتها و عوارض موضوعه و براساس مقررات و قوانين مربوط به حيطه وصول در مي آيد. 2) درآمدهاي غير مالياتي مانند منابع سرمايه گذاري ها و عمليات بازرگاني دولت، درآمدهاي اداري از قبيل جرائم، هدايا و کمکهاي بلاعوض و درآمد حاصل از فروش و بهره برداري اموال دولتي و منابع طبيعي . در ادوار گذشته بعلت محدوديت وظايف و مسئوليت دولتها، هزينه ها محدود بود و درآمد دولت از محل املاک دولتي و اخذ ماليات تکافوي آن هزينه ها را مي نمود اما بتدريج با توسعه و گسترش وظايف دولتها نياز به منابع درآمدي بيشتري احساس گرديد که با توجه به آنچه که قبلاً اشاره شد بهترين منابع درآمدي براي دولتها “ماليات” مي باشد. با بررسي و مطالعه مطالب فوق مي توان به اين نتيجه دست يافت که ماليات يکي از اجزاي اصلي منابع درآمدي دولت را تشکيل مي دهد. لذا نقش و اهميت ماليات بر هيچ کس پوشيده نيست زيرا بسياري از کشورها به علت اتکاء و وابستگي بيش از حد به يک محصول و منبع خاص (نفت، شکر، قهوه و…) متحمل آثار و تبعات ناگواري شده اند. بدين ترتيب که قيمت جهاني اينگونه محصولات در اثر مداخله دولتهاي استکباري و سياستهاي آنان با افت شديدي مواجه گرديده که بالطبع اثرات سوئي بر اقتصاد آنها وارد نموده است، لذا اين کشورها نيز که تا اين زمان براي ماليات اهميت چنداني قائل نبودند، تصميم گرفتند که با تهيه و تدوين قوانين مالياتي خويش سعي نمايند تا آنجا که مي توانند سهم درآمدهاي مالياتي را در ساختار بودجه کشور افزايش دهند. در کشور ما نيز در سالهاي اخير اين سياست روي ميز کار دولت قرار گرفته و همه ساله در تهيه لايحه بودجه سعي شده است که سهم درآمدهاي مالياتي را نسبت به سال قبل افزايش يابد تا از اين طريق ماليات بتواند جايگزين درآمدهاي نفتي گردد. بنابراين نظام مالياتي با اتخاذ روشها و شيوه هاي گوناگون بايد به نحوي عمل کند که مشارکت آحاد جامعه در پرداخت داوطلبانه و بموقع ماليات افزايش يابد.
پرداخت ماليات تضمين کننده استقلال اقتصادي کشور و توسعه روزافزون آن است. ماليات، مهم‌ترين ابزار کسب درآمد دولت‌ها براي انجام وظايف مربوطه است. بر اين اساس ماليات از يک سو ابزاري براي تأمين مالي مخارج سرمايه‌گذاري و سرمايه در گردش دولت بوده و از سوي ديگر ابزاري براي توزيع عادلانه ثروت و درآمد تک تک افراد کشور، تحت عنوان اثر باز‌توزيعي درآمد است. بدين ترتيب دولت‌ها با استفاده از ابزار دريافت انواع ماليات‌ها از افراد حقيقي و حقوقي کشور، درآمد لازم براي امنيت، بهداشت، آموزش، ايجاد زيرساخت‌ و بستر فعاليت‌هاي سخت‌افزاري و نرم‌افزاري و… کشور را تأمين مي‌کنند. همچنين برقراري نظام مطلوب و بهينه مالياتي، موجب توزيع عادلانه‌تر درآمد و ثروت در بين افراد کشور مي‌شود. به اين ترتيب با دريافت نرخ‌هاي تصاعدي ماليات با توجه به درآمد و ثروت افراد جامعه (از يک سقف مشخص درآمدي)، از افراد پردرآمد و ثروتمند ماليات بيشتري دريافت مي‌شود. هر دولتي براي اداره جامعه نيازمند امکانات مالي است تا بتواند وظايفي را که از جانب مردم به عهده گرفته به خوبي انجام دهد .امروزه ديگر ماليات جزيي از زندگي اجتماعي به شمار مي آيد ودولت براي دستيابي به اهداف خود براي پاسخگويي به نيازهاي جامعه نيازمند منابع مالي است و بهترين منبع تامين هزينه هاي دولت را ماليات مي دانند. زيرا علاوه بر آن که اتکاي دولت را به منابع خدادادي مثل نفت که يک ثروت ملي ومتعلق به نسل هاي آينده مي باشد کم مي کند در نهايت يک شور ملي براي مشارکت همه جانبه در افراد جامعه ايجاد مي کند. در راستاي فرمايشات مقام معظم رهبري در خصوص اقتصاد مقاومتي، مهم ترين پيامد افزايش درآمدهاي مالياتي، کاهش وابستگي به درآمدهاي نفتي و در نهايت مقاوم سازي اقتصاد در برابر تحريم ها و تعارضات اقتصاد بين الملل است. اخذ ماليات به دليل داشتن كاركردهاي متعددي كه دارد مورد توجه و تاكيد تمامي ايدئولوژي ها و مكاتب سياسي و اقتصادي بوده است. مهم ترين خصيصه بارز دولت هاي مدرن نيز داشتن نظام مالياتي براي انجام كاركردهاي مورد نظر دولت بوده است. مساله ماليات و اهميت آن در مركز توجه مشترك اديان الهي، دموكرات ها، ليبرال دموكرات ها، سوسياليست ها و كمونيست ها بوده است. نگاه هر يكي از اين ايدئولوژي هاي سياسي به كاركردهاي نظام مالياتي اساساً در طول همديگر بوده است. اهمیت مالیات و درآمدهای مالیاتی و کارکردهای مالیات در جامعه خود گویای اهمیت و ضرورت انجام این تحقیق می باشد همچنین موارد ذیل اهمیت تحقیق فوق را بیشتر روشن می سازد:
1- مالیات به عنوان مکانیزمی قوی در میان سایر درآمدهای دولت در کشور ما ، از سهم بسیار ناچیزی برخوردار است .
2- مالیات به عنوان یکی از سالم ترین منابع درآمدی دولت به حساب می آید .
3- نسبت مالیات به تولید ناخالص داخلی در کشور ما همانند سایر کشورهای در حال توسعه ، نسبت به کشورهای توسعه یافته در حداقل ممکن خود می باشد.
4- در نظام مالیات فعلی عدم کارایی لازم ( کارایی ناقص ) وجود دارد.
5- فقدان یک سیستم اطلاعاتی مالیاتی منسجم در نظام مالیاتی باعث کارایی ناقص نظام مزبور گردیده است .
6- یک نظام بازخور مناسب در جهت اصلاح سیستم مزبور و قوانین حاکم بر آن وجود ندارد.
7- با توجه محدودیت منابع طبیعی و خدادادی ، ایجاد منابع درآمدی از طریق مالیات به تضمین آینده اقتصادی کشور کمک شایانی خواهد کرد.
8- تاکنون تحقیقات کمی به صورت منظم و سیستماتیک که دقیقا در رابطه با موضوع مطرح شده باشد ، صورت نپذیرفته است .
1-5 اهداف تحقیق
هدف اولیه بررسی این موضوع است که آیا متولیان امر مالیات و بالاخص کارشناسان اداره امور مالیاتی شهرستان ملایر خود به این باور رسیده اند که نظام مالیاتی فاقد کارایی لازم است ( دارای کارایی ناقص است ) و آسیب شناسی آن ضرورت دارد یا نه ؟ هدف دیگر آسیب شناسی خود اظهاری مالیاتی ( سیستم موجود ) با تاکید بر عدم شفافیت درآمدها و ارایه راهکارهای مناسب در جهت ترمیم آسیبهای موجود با کمک حسابداری و حسابداران و هدف نهایی اصلاح ساختار نظام مالیاتی کشور می باشد که با انجام کارهای کارشناسی بیشتر و تحقیقات تکمیلی مورد نظر می باشد. در واقع هدف از این تحقیق اثبات وجود نارسایی ( که به وضوح مشهود است ) در سیستم مالیاتی کشور نمی باشد ، بلکه هدف ایجاد جرقه در راستای اصلاح نظام مالیاتی در نحوه وصول مالیات ( روش خود اظهاری ) و استفاده از خدمات حسابداران و حسابداری به منظور شفاف سازی درآمدهای مشمول مالیات مودیان می باشد که در نهایت می تواند در راستای تحقق اهداف نظام مالیاتی در سطح کلان و خرد مفید واقع گردد.
1-6 سوالات تحقیق
1- آیا آسیب شناسی نظام مالیاتی و روش خود اظهاری ضروری می باشد؟ 2- آیا درآمدهای اظهاری از سوی مودیان از قابلیت اتکا و شفافیت لازم برخوردار می باشد ؟ 3- آیا می توان گفت درصد بالایی از مودیان درآمدهای مشمول مالیاتشان را به صورت واقعی اظهار می کنند و توانایی و تخصص محاسبه درآمدهای مشمول مالیات خود را دارند ؟ 4- آیا به کمک حسابداری و حسابداران می توان به ایجاد شفافیت در درآمدهای اظهاری امیدوار بود و آیا حسابداری و خدمات حرفه ای حسابداران سهمی در ایجاد آینده روشن برای نظام مالیاتی دارند یا خیر ؟ 5- آیا مردم ما پرداخت مالیات را برای خود نوعی تکلیف می دانند ؟ 6- آیا می توان گفت کارایی نظام مالیاتی کنونی در سطح بالایی قرار دارد ؟
1-7 فرضیه های تحقیق
فرض فرعی اول : از نظر اکثریت کارشناسان اداره امور مالیاتی شهرستان ملایر آسیب شناسی نظام مالیاتی و روش خود اظهاری ضروری است .
فرض فرعی دوم : از نظر اکثریت کارشناسان اداره امور مالیاتی شهرستان ملایر درآمدهای اظهاری از سوی مودیان مالیاتی قابل اتکا نیست و از شفافیت لازم برخوردار نمی باشد .
فرض فرعی سوم : از نظر اکثریت کارشناسان اداره امور مالیاتی شهرستان ملایر درصد بالایی از مودیان درآمدهای مشمول مالیاتشان را به صورت واقعی اظهار نمی کنند و این یکی از مصادیق فرار مالیاتی است همچنین بسیاری از آنان تخصص و توانایی محاسبه درآمدهای مشمول مالیات خود را ندارند .
فرض فرعی چهارم : از نظر اکثریت کارشناسان اداره امور مالیاتی شهرستان ملایر به کمک حسابداری و استفاده از خدمات حسابداران می توان به ایجاد شفافیت در درآمدهای اظهاری کمک کرد و بدون حضور حسابداران و استفاده از خدمات حرفه ای آنها نمی توان آینده روشنی برای نظام مالیاتی متصور بود .
فرض فرعی پنجم : از نظر اکثریت کارشناسان اداره امور مالیاتی شهرستان ملایر پرداخت مالیات از نظر بیشتر مردم ما نوعی رفع تکلیف است و کارایی نظام مالیاتی کنونی در سطح پایینی قرار دارد .
1-8 شرح واژه ها و اصطلاحهای به کار رفته در تحقیق
1-8-1 تعریف آسیب شناسی : اصطلاح آسیب‌ شناسی در همه رشته‌های علوم اعم از کاربردی، پایه، تجربی، طبیعی و انسانی به کار گرفته شده است .هدف اصلي از آسيب شناسي، تكميل و تامين فرايندهاي مناسب براي دفع يا رفع آفات و آسيب ها مي باشد .
1-8-2 تعریف خود اظهاری مالیاتی : خود اظهاری مالیاتی به معنای واقعی عبارت است از ابراز اطلاعات درآمد و هزینه مودیان مالیاتی در یک فرم ( اظهارنامه مالیاتی ) و پرداخت مالیات با رضایت کامل در سررسیدهای تعیین شده از طرف قانونگذار یا دستگاه مالیاتی .
1-8-3 تعریف ( فرم ) اظهارنامه مالیاتی : اظهار نامه مالیاتی فرمهای خاصی است که بر طبق مقررات از طرف وزارت امور اقتصادی و دارایی تهیه و در اختیار مودیان مالیاتی قرار می گیرد. صاحبان درآمد مکلفند مشخصات خود ، نشانی محل کسب و سکونت با منبع تحصیل درآمد و نیز اطلاعاتی را که درباره فعالیت درآمد و حسب مورد حساب دارایی و سود و زیان در فرم اظهارنامه پیش بینی گردیده ، در آن منعکس و ظرف مدت تعیین شده به حوزه مالیاتی مربوطه تسلیم نمایند. ( فرهنگ حسابداری نوروش )
1-8-4 تعریف مالیات : الف – مالیات به مثابه یک نوع هزینه اجتماعی است که آحاد یک ملت در راستای بهره‌وری از امکانات و منابع یک کشور موظفند آنرا پرداخت نمایند تا توانائی‌های جایگزینی این امکانات و منابع فراهم شود. مالیات در واقع انتقال بخشی از درآمدهای جامعه به دولت و یا بخشی از سود فعالیت‌های اقتصادی است که نصیب دولت می‌گردد زیرا ابزار و امکانات دست یابی به درآمد و سودها را دولت فراهم ساخته‌ است. (دانشنامه ویکی پدیا ) ب – مالیات ( Tax )عبارتست از قسمتی از دارایی یا درآمد افراد که به منظور پرداخت هزینه های عمومی و یا حفظ منافع اقتصادی و اجتماعی و سیاسی کشور ( اجرای سیاست مالی ) به موجب قانون و به وسیله دولت وصول می شود. مالیات را می توان به دو نوع عمده مالیاتهای مستقیم و مالیاتهای غیر مستقیم تقسیم بندی کرد. ( فرهنگ حسابداری نوروش )
1-8-5 تعریف فرار مالیاتی
هرگونه تلاش غیرقانونی برای پرداخت نکردن مالیات مانند ندادن اطلاعات لازم در مورد عواید و منافع مشمول مالیات به مقامات مسئول ، فرار مالیاتی خوانده می شود . تعریف فرار مالیاتی، برای انواع مالیات ها یکسان است. در فرار مالیاتی، به رغم تطبیق فعالیت با قوانین، در اجرای فعالیت یک یا چند ضابطه مصوب مراجع ذی ربط تعمداً نادیده گرفته می شود.
1-8-6 تعریف درآمد مشمول مالیات : عبارت است ازكل درآمدهاي کسب شده سالانة حاصل از فعاليت هاي شغلي پس ازكسر هزينه هاي قابل قبول و استهلاكات طبق مقررات قانون . لازم به ذکر است که در تحقیق حاضر درآمد مشمول مالیات مشاغل مدنظر می باشد.
ماليات مشاغل به سه دسته تقسيم مي شود :
1 . مشاغلي كه صاحبان آن مكلف به ثبت فعاليت هاي شغلي خود در دفاتر روزنامه وكل هستند از جمله مشاغل اين گروه : بازرگانان ، صاحبان كارخانه ، عمده فروشان .
2 . مشاغلي كه صاحبان آن به ثبت فعاليت هاي شغلي خود در دفاتر درآمد و هزينه كه در سازمان حاضر موجود مي باشد هستند از جمله مشاغل اين گروه آهن فروشان ، وكلا ، مهندسان و پزشكان .
3 . ساير مشاغل كه جزوگروه 1 و 2 نمي باشند . مانند خرده فروشان .
1-8-7 تعریف اشخاص مشمول مالیات :
طبق ماده یک قانون مالیاتهای مستقیم  اشخاص زير مشمول پرداخت ماليات مي باشند:
1- کليه مالکين اعم از اشخاص حقيقي يا حقوقي نسبت به اموال يا املاک خود واقع در ايران طبق مقررات باب دوم قانون مالیاتهای مستقیم .
2- هر شخص حقيقي ايراني مقيم ايران نسبت به کليه درآمدهايي که در ايران يا خارج از ايران تحصيل  مي نمايد.
3- هر شخص حقيقي ايراني مقيم خارج از ايران نسبت به کليه درآمدهايي که در ايران تحصيل مي کند.
4- هر شخص حقوقي ايراني نسبت به کليه درآمدهايي که در ايران يا خارج از ايران تحصيل مي نمايد.
5- هر شخص غير ايراني( اعم از حقيقي يا حقوقي) نسبت به درآمدهايي که در ايران تحصيل مي نمايد و همچنين نسبت به درآمدهايي که بابت واگذاري امتيازات يا ساير حقوق خود و يا دادن تعليمات و کمک هاي فني و يا واگذاري فيلم هاي سينمايي(که به عنوان بها يا حق نمايش يا هر عنوان ديگر عايد آنها مي گردد) از ايران تحصيل مي کند.
نکته : طبق ماده 2 قانون مالیاتهای مستقیم اشخاص زير مشمول پرداخت ماليات‌هاي موضوع ‌اين قانون نيستند:
1 ـ وزارتخانه‌ها و مؤسسات دولتي‌؛
2 ـ دستگاه هايي که بودجة آنها به وسيلة دولت تأمين مي‌شود.
3 ـ شهرداري‌ها
تبصره 1 ـ شرکت‌هايي که تمام يا قسمتي از سرمايه آنها متعلق ‌به اشخاص و مؤسسه‌هاي مذکور در بندهاي فوق باشد، سهم درآمد يا سود آنها مشمول حکم اين ماده نخواهد بود. حکم اين تبصره مانع‌استفادة شرکت‌هاي مزبور از معافيت‌هاي مقرر در اين قانون، حسب‌مورد، نيست‌.
تبصره 2 ـ درآمدهاي حاصل از فعاليت‌هاي اقتصادي از قبيل‌فعاليت‌هاي صنعتي‌، معدني‌، تجاري‌، خدماتي و ساير فعاليت‌هاي‌توليدي براي اشخاص موضوع اين ماده‌، که به نحوي غير از طريق ‌شرکت نيز تحصيل مي‌شود، در هر مورد به طور جداگانه به نرخ ‌مذکور در ماده (105) اين قانون مشمول ماليات خواهد بود .
فصل دوم
مروری بر ادبیات
و پیشینه تحقیق
2-1 بررسی ادبیات موضوع تحقیق
2-1-1 مالیات در قانون اساسی
اصل پنجاه و یکم (51) قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران:
هیچ نوع مالیاتی وضع نمی‌شود مگر به موجب قانون. موارد معافیت و بخشودگی و تخفیف مالیاتی به موجب قانون مشخص می‌شود.
2-1-2 تعریف مالیات
در تعریف مالیات در ادبیات اقتصادی، این درآمد پرداختی الزامی و بلاعوض ذکر شده. به همین دلیل مالیات یکی از پایدارترین و همیشگی ترین درآمدهای دولت به حساب می آید. البته دولت در قبال مالیاتی که دریافت می کند باید هزینه خدماتی را که ارائه می کند پوشش دهد؛ از خدمات دفاعی گرفته تا امنیتی و بهداشتی. بنابراین میزان مالیات دریافتی دولت را با خدماتی که دولت ارائه می کند باید مقایسه کرد. یعنی اگر دولت قصد افزایش نرخ یا پایه مالیاتی را دارد، باید دید در مقابل کدام یک از خدمات دولت و به چه مقداری افزایش پیدا می کند.
2-1-3 انواع مالیات
الف : مالیات های مستقیم
مالیات هایی است که مشخصات پرداخت کنندگان آنها برای سازمان امور مالیاتی کشور مشخص است. در واقع این نوع مالیات به طور مستقیم از دارایی و درآمد افراد کسر می شود. مالیات های مستقیم به دو دسته تقسیم می شود:
1- مالیات بر دارایی:  مالیاتی است که به اموال و دارایی شخص تعلق می گیرد. این نوع مالیات شامل این موارد است: مالیات بر ارث، مالیات بر حق تمبر، مالیات بر درآمد اتفاقی، مالیات بر سالانه املاک و مالیات بر مستغلات مسکونی خالی.
2- مالیات بر درآمد:  مالیاتی است که براساس نرخ مالیاتی مقرر در همان سال از درآمدهای به دست آمده توسط اشخاص حقیقی و حقوقی دریافت می شود. این نوع مالیات شامل این موارد است: مالیات بر درآمد املاک، مالیات بر درآمد کشاورزی، مالیات بر درآمد حقوق، مالیات بر درآمد مشاغل، مالیات بر درآمد اشخاص حقوقی، مالیات درآمد اتفاقی و مالیات بر جمع درآمد ناشی از منابع مختلف.
ب : مالیات های غیرمستقیم
این گروه از مالیات ها، مالیات هایی است که مشخصات پرداخت کننده آن برای سازمان مالیاتی کشور نامشخص است. این مالیات ها به قیمت نهایی کالاها و خدمات اضافه و به مصرف کننده تحمیل می شود. این مالیات به دسته های زیر تقسیم می شود:
1- مالیات بر واردات:  مالیات بر حقوق گمرکی، مالیات بر سود بازرگانی، مالیات بر حق ثبت سفارش کالا، مالیات بر واردات خودرو و مالیات بر حق ثبت. 
2- مالیات بر مصرف و فروش:  مالیات بر فرآورده های نفتی، مالیات بر تولید الکل طبی و بهداشتی، مالیات بر نوشابه های غیرالکلی، مالیات بر فروش سیگار، مالیات بر خودرو، مالیات بر نقل و انتقال خودرو، مالیات بر حق اشتراک تلفن های خودکار و خدمات مخابراتی بین المللی، مالیات بر نوار ضبط صوت و تصویری، مالیات فروش خاویار
3- مالیات بر ارزش افزوده
مالیات بر ارزش افزوده از ابتدای مهر 87 به اجرا گذاشته شده است .
یکی دیگر از موضوعات مهم در وضع و پرداخت مالیات، محاسبه مالیات است. یعنی بحث بر سر این که این مالیات از نوع مالیات بر درآمد یا مالیات بر اموال باشد. گرچه در حال حاضر اظهارنامه های مالیاتی با شیوه های خاص و به صورت الکترونیک ارائه می شود، اما هنوز هم بر سر این موضوع بحث می شود. این موضوعات بخصوص پس از مالیات بر ارزش افزوده شدت گرفت. با آمدن مالیات بر ارزش افزوده در تخمین و ارزیابی میزان درآمدها تغییرات اساسی به وجود آمد.
مالیات بر ارزش افزوده مالیات به نسبت ساده ای است و جزو مالیات های مدرن به حساب می آید. از دیدگاه اقتصادی، ارزش افزوده مابه التفاوت ارزش ستانده و ارزش داده است، اما در تدوین قانون به لحاظ ارائه نگرش مطلوب اجرایی، این تعریف براساس استانداردهای حسابداری و با تکیه بر روش صورتحساب ارائه می شود. بر این اساس، ارزش افزوده را تفاوت ارزش کالاها و خدمات عرضه شده با ارزش کالاها و خدمات خریداری شده یک شخص در یک دوره معین تعریف می کنند. با توجه به این تعاریف، مالیات بر ارزش افزوده نوعی مالیات چند مرحله ای است که در مراحل مختلف از زنجیره تولید یا خدمات ارائه شده اخذ می شود. این مالیات در واقع نوعی مالیات بر فروش چند مرحله ای است که خرید کالاها و خدمات واسطه ای را از پرداخت مالیات معاف می کند. بد نیست بدانید اولین مالیات بر ارزش افزوده در کشور آلمان بعد از جنگ جهانی دوم طراحی و وضع شد.
تا پیش از وضع قانون مالیات بر ارزش افزوده بخصوص در حوزه مالیات اصناف این مشکل وجود داشت که چه کسی، چطور و به چه مقداری درآمد دارد؟ آیا درآمدی که برای وضع مالیات اعلام می شده حقیقی بوده یا خیر و… اما تجربه ثابت کرد وضع مالیاتی همچون مالیات بر ارزش افزوده تا حدودی می تواند به این فهم کمک کند و باعث شود مالیات از مصرف کننده دریافت شود. با این حال، اجرای این مالیات هنوز با مشکلات خاص خودش همراه است. این که بسیاری از مصرف کنندگان مثل اقشار متوسط کارگران و کارمندان بر این اعتقادند که بیش از اقشار دیگر و زودتر مالیات را پرداخت می کنند و مالیات برارزش افزوده دریافت یک مالیات مضاعف از آنهاست، یکی از این چالش هاست.
2-1-4 کارکردهای مالیات در نظام اقتصادی کشور
در ادبیات اقتصادی سه هدف کلی برای وضع مالیات ذکر شده است؛ اهداف بودجه ای وضع مالیات که ناظر بر تأمین مالی بودجه دولت از طریق مالیات ها است. اهداف اقتصادی که ناظر بر تثبیت نوسان های اقتصادی در شرا یط رکودی و تورمی و تخصیص منابع بین بخش های مختلف اقتصادی از طریق سیاست های مالیاتی است و سرانجام اهداف اجتماعی که ناظر بر باز توزیع درآمد در جامعه و کاهش شکاف طبقاتی از طریق ابزارهای مالیاتی می باشد .
الف : کارکرد بودجه ای مالیات
بر اساس عملکرد شاخص های اصلی نظام مالیاتی کشور ، وابستگی بودجه دولت به درآمدهای نفتی مشکلات فراوانی را بر اقتصاد کشور تحمیل کرده است که از آن جمله می توان به عدم تعادل تراز عملیاتی بودجه، افزایش نقدینگی و تورم اشاره نمود . در حقیقت دولت می بایست برای پوشش هزینه های جاری خود ازمحل درآمدهای مالیاتی به نسبت مطلوبی از درآمدهای مالیاتی در بودجه دست یابد.
ب : کارکردهای اقتصادی مالیات ( ابزار مدیریت اقتصادی )
دومین کارکرد مالیات در اقتصاد، سیاستگذاری اقتصادی است . دولتها گاهی برای حمایت از سرمایه گذاری، تولید و اشتغال در بخش های خاص و مورد نظر از سیاست های مالیاتی نظیر کاهش نرخ های مالیاتی، برقراری معافیت ها و اعطای سایر انواع مشوق های به منظور حمایت از تولید، تخصیص منابع یا تثبیت نوسان های اقتصادی استفاده می کنند. به دلیل زمان بر بودن فرایند پیشنهاد اصلاح و تغییر قوانین مالیاتی عملاً کارکرد اقتصادی مالیات در ایران با محدودیت مواجه است . در ایران یکی از دلایل ضعیف بودن نقش مالیات در سیاستگذاری های اقتصادی، محدود بودن پایه های مالیاتی و به تبع آن مشمول مالیات نبودن بخش قابل توجهی از تولید ناخالص داخلی است. بنابراین، اثربخشی سیاستگذاریهای اقتصادی از طریق مالیات به گستردگی پایه مالیاتی، سرعت اعمال و اجرای سیاست مالیاتی که اغلب در بسیاری از کشورها از طریق بودجه های سنواتی انجام میشود بستگی داردکه ضروری است در ایران نیز مورد توجه قرار گیرد.
پ : کارکردهای اجتماعی مالیات ( بازتوزیع درآمد و ثروت در جامعه )
یکی دیگر از کارکردهای مالیات عرصه اجتماعی است که در آن دولت به منظور کاهش شکاف طبقاتی و افزایش عدالت اجتماعی از ابزارهای مالیاتی استفاده می کند. برخورد یکسان با تمام کسانی که توانایی پرداخت یکسانی دارند ( عدالت افقی) و برخورد مالیاتی متفاوت با دارندگان درآمدهای متفاوت ( عدالت عمودی ) از مهم ترین سیاست های مالیاتی در عرصه اجتماعی و بازتوزیع درآمد محسوب می شود. بررسی قوانین و مقررات مالیاتی کشورمان نشان میدهد که لازم است جنبه های عدالت مالیاتی به درستی رعایت شود.
2-1-5 روش های دریافت مالیات
روش های دریافت مالیات انواع مختلفی دارد و بنابر تعاریف رایج در هر شغل و طبقه ممکن است انواع متفاوت مالیات دریافت شود. همچنین فهم برخی اصطلاحات​​ در بحث مالیات مهم و موثر بوده و به درک شیوه های دریافت آن کمک می کند . نرخ مالیات و پایه مالیاتی این دو اصطلاح مهم است: ​
پایه مالیاتی:  در زبان ساده پایه مالیاتی یعنی چیزهایی که دارای ارزش است و می توان براساس ارزش بر آنها مالیات وضع کرد؛ مثل مالیات بر درآمد، مالیات بر خرید و فروش، مالیات بر ثروت، مالیات بر سرمایه (مالیاتی است که در ایران هنوز وجود ندارد) و… .
نرخ مالیات : یعنی میزانی از مالیات که باید وضع و اخذ شود. البته در برخی موارد مالیات محاسبه شده با مالیات اخذ شده متفاوت است. مثلا در مورد موسسه های غیرانتفاعی یا عام المنفعه، عملکرد مالی آنها به طور کامل حسابرسی شده و گزارش های مالی تائید می شود، اما به دلیل غیرانتفاعی یا عام المنفعه بودن، میزان مالیات اخذ شده صفر خواهد بود.
الف : مالیات تصاعدی:  مالیات کسانی که از درآمد بیشتری برخوردارند به صورت تصاعدی افزایش می یابد و درصد بیشتری از درآمدشان را باید به عنوان مالیات پرداخت کنند. به همین دلیل میزان مالیات هماهنگ با میزان رشد درآمد بالا می رود. در نوع تصاعدی ثروتمندان به مراتب بیشتر از فقرا مالیات می پردازند و قشرهای فقیر جامعه در بلند کردن اهرم سنگین مالیات سهم بسیار کمتری دارند.
ب : مالیات تنازلی:  عکس روش تصاعدی است؛ یعنی نظام مالیاتی کشور به گونه ای تنظیم شده که هر چه درآمد پایین تر باشد افراد باید مالیات بیشتری بپردازند و در برابر آنانی که از ثروت بیشتری برخوردارند مالیات کمتری می پردازند. روش مالیات تنازلی می تواند هم به طور مستقیم و هم به طور غیرمستقیم قابل اعمال باشد.
پ : مالیات تعادلی:  حد وسط و میانگین روش های تصاعدی و تنازلی مالیاتی است؛ یعنی درآمدهای بالا و درآمدهای پایین هر دو به طور مساوی مالیات می پردازند که البته این نوع مالیات نمی تواند روش موثری باشد؛ زیرا چگونه کسانی که از ثروت بیشتری برخوردارند مانند کسانی که درآمد کمتری دارند به طور مساوی مالیات بپردازند؟
2-1-6 تعریف اظهار نامه مالیاتی
مقدمه : در ایران مالیات به دو صورت خوداظهاری و یا علی الرأس محاسبه می گردد. در روش خوداظهاری شخص حقیقی یا حقوقی خود اعلام می نمایند که چه مقدار درآمد داشته و چه مقدار باید مالیات پرداخت نماید بی آنکه ممیزین و کارشناسان سازمان امور مالیاتی در محاسبه و دریافت مالیات، دخالت قابل توجهی داشته باشند. برای این منظور اظهارنامه ای تکمیل کرده که شامل کل درآمدها و کل هزینه و استهلاک و حقوق کارمندان و …می باشد و پس از کسر معافیت مالیاتی ، مبلغ مالیات سالیانه نیز محاسبه می گردد . کارشناسان سازمان امور مالیاتی نیز به شرط صحت مطالب و کامل بودن مدارک و عدم تخلف از قوانین ثبت دفاتر و اظهارنامه و … آن را مورد پذیرش قرارداده و با توجه به آن مالیات محاسبه شده را دریافت می نمایند . در صورت عدم پذیرش اظهارنامه مالیاتی و یا عدم ارایه آن به سازمان امور مالیاتی ، ممیز مربوطه به صورت علی الرأس مالیات را محاسبه نموده و به مودی اعلام می نماید و نظر ممیز و کارشناس سازمان امور مالیاتی ملاک پرداخت مالیات می باشد .
با توجه به توضیحات به ارائه تعریف از اظهارنامه می پردازیم .
الف : کارنامه مالی یک سال کاری شرکت یا شخص که جهت محاسبه مالیات به سازمان امور مالیاتی ارایه می گردد را اظهارنامه مالیاتی می نامند (دانشنامه ویکی پدیا )
ب : اظهار نامه مالیاتی فرمهای خاصی است که بر طبق مقررات از طرف وزارت امور اقتصادی و دارایی تهیه و در اختیار مودیان مالیاتی قرار می گیرد. صاحبان درآمد مکلفند مشخصات خود ، نشانی محل کسب و سکونت با منبع تحصیل درآمد و نیز اطلاعاتی را که درباره فعالیت درآمد و حسب مورد حساب دارایی و سود و زیان در فرم اظهارنامه پیش بینی گردیده ، در آن منعکس و ظرف مدت تعیین شده به حوزه مالیاتی مربوطه تسلیم نمایند. ( فرهنگ حسابداری نوروش )
2-1-7 وظایف مودیان ( فصل پنجم از باب چهارم قانون م م )
ماده ۱۷۷ – مؤديان مالياتي مي توانند اظهارنامه هاي موضوع اين قانون را كه حسب مورد مكلف به تسليم آن هستند به تفكيك با اخذ رسيد به اداره امور مالياتي محل سكونت تسليم نمايند. در اينصورت اداره امور مالياتي مذكور بايد مراتب را در پرونده مؤدي منعكس نموده و اظهارنامه تسليمي را ظرف ۳ روز براي اقدام به اداره امور مالياتي ذيربط ارسال دارد. تسليم اظهارنامه به اداره امور مالياتي محل سكونت از لحاظ آثار مترتب در حكم تسليم آن به اداره امور مالياتي مربوط خواهد بود. حكم اين ماده شامل مواردي نيز كه مؤدي اظهارنامه خود را اشتباهاً به اداره امور مالياتي ديگري در شهرستان تسليم نمايد خواهد بود.
تبصره ۱– هر گاه آخرين روز مهلت يا موعد مقرر براي تسليم اظهارنامه يا ساير اوراقي كه مؤدي مالياتي به موجب مقررات مكلف به تسليم آن مي باشد مصادف با تعطيل يا تعطيلات رسمي يا عمومي گردد اولين روز بعد از تعطيل يا تعطيلات مزبور برحسب مورد جزء مهلت يا موعد مقرر جهت تسليم اظهارنامه يا اوراق مذكورمحسوب خواهد شد.
تبصره ۲– تسليم اظهارنامه و پرداخت ماليات مؤدياني كه درخارج از ايران اقامت



قیمت: تومان

دسته بندی : پایان نامه ارشد

پاسخ دهید